Samen bouwen aan een innovatieve circulaire houtketen

Het Circulair Houtcentrum heeft de afgelopen jaren uitvoerig onderzoek gedaan naar de technische, juridische, organisatorische en economische mogelijkheden om resthout te verwerken tot nieuwe, rendabele producten binnen de wettelijke kaders. Daarnaast is onderzocht in welke mate het sorteer en bewerkingsproces geautomatiseerd zou moeten worden om rendabel te zijn, terwijl toch de sociale component van het bedrijf blijft behouden.

De conclusie is dat opschaling van hergebruik van hout alleen mogelijk is door automatisering. De aanvoer is divers, de kwaliteit wisselend, en het handmatig bewerken is zwaar en kostbaar. Automatisering kan dat proces veiliger, schoner en rendabeler maken — als dat stapsgewijs wordt ingevoerd en ingebed in een systeem van samenwerkende ketenpartners.

Samen met bedrijven, kennisinstellingen en publieke partners bouwen wij stap voor stap aan een innovatief, schaalbaar model voor de toekomst. Hieronder een overzicht van ontwikkelingen en samenwerkingen.

Digitalisering in samenwerking met Universiteit Twente

Vanuit de Universiteit Twente – operations research - zal een Engineering Doctor kandidaat (een tweejarig postmaster traject) worden aangesteld die een concreet prototype DSS gaat ontwikkelen. Er zal een AI gedreven voorspelmodel worden gebouwd dat voor ieder binnenkomend stuk resthout bepaald voor welk doel het kan worden ingezet, waarbij enerzijds de beschikbaarheid van (half-)fabricaten wordt geoptimaliseerd en anderzijds de hoeveelheid restmateriaal wordt geminimaliseerd. Doel is een praktisch toepasbare oplossing, geïmplementeerd in een geautomatiseerde omgeving, waarmee binnenkomend hout sneller, slimmer en hoogwaardiger kan worden ingezet.

Ondernemersdiner met gemeente Amsterdam

Gemeente Amsterdam heeft in april verschillende circulaire ondernemers uitgenodigd voor een diner om hen in het zonnetje te zetten, maar belangrijker nog: om met ambtenaren van gedachten te wisselen over wat de gemeente voor ondernemers kan doen om de circulaire transitie te versnellen.

Het Circulair Houtcentrum heeft daarbij verschillende punten met de ambtenaren besproken:

• Sociaal en circulair ondernemen zijn vaak met elkaar verbonden, zeker in de bouw. Zorg er als gemeente voor dat sociaal-circulaire ondernemers meer uit SROI kunnen halen, bijvoorbeeld door het mogelijk te maken ook via circulariteit aan SROI-doelstellingen te voldoen.
• Stel bij bouwopdrachten een sociaal/circulair aanspreekpunt of makelaar aan die bouwers en slopers helpt sociaal-circulaire ondernemingen te vinden. Bij SROI gebeurt dit al met succes; pas dit ook toe op circulariteit.
• Oormerk SROI-boetes als middelen voor sociaal-circulaire ondernemers.
• Laat bedrijven zich vrijwillig aansluiten bij een nog op te richten stichting die circulaire productiebedrijven ondersteunt, en ken bij aanbestedingen waardering toe aan die aansluiting.

Circulair ketenproject (RVO ketensubsidie)

Samen met startup MycoFarming en melkveehouderij J. Aantjes in de Alblasserwaard bouwen we aan een echt circulair proces om de water- en bodemkwaliteit op Nederlandse landbouwgronden te verbeteren.

Gedurende een periode van 12 maanden worden de biofilters van mycelium systematisch getest en onderzocht of voor die filters resthout out de bouw kan worden gebruikt.

Voor de juridische aspecten van het gebruik van resthout en plaatsten van filters in de sloten is Eculaw betrokken. Zodat na de pilot en hopelijk bewezen effectiviteit, kan worden opgeschaald

Samenwerking Universiteit Twente en MKB Datalab

Samen met Universiteit Twente en het MKB Datalab onderzoekt CHC hoe data en slimme rekenmodellen kunnen bijdragen aan efficiëntere verwerking van resthoutstromen. Daarbij wordt gekeken naar optimale zaagplannen met inachtneming van kosten voor rest, opslag en transport. Master student toegepaste wiskunde Iris Swagemakers heeft 160 uur gewerkt aan mogelijke modellen en advies voor procesoptimalisatie en verdere ontwikkeling van een slim sorteer en zaagsysteem in e toekomst. Het rapport is gepresenteerd in bijzijn van haar begeleider prof. Dr. R.J. Boucherie en medewerkers van het HvA Robotlab.

Ondertekening circulaire deal

CHC heeft de circulaire deal MRA mede ondertekend om ketensamenwerking te versnellen. Alleen door samenwerking tussen bouw, sloop, logistiek, overheid en afnemers kan hoogwaardig hergebruik echt opschalen.

Samenwerking met Floris Bouwcenter

Met Floris Bouwcenter onderzoekt CHC hoe circulaire houtproducten beter kunnen aansluiten op de vraag vanuit bouwprofessionals en zakelijke afnemers. Hiermee wordt gewerkt aan structurele afzetkanalen voor hergebruikte houtproducten. Floris heeft een intentieverklaring afgegeven om gelamineerde en gevingerlaste balkjes in de toekomst structureel af te nemen. De balkjes zijn gepresenteerd op de duurzame demo dag en liggen in de showroom.

Samenwerking met Markus BV

CHC werkt samen met Markus BV om vloer en plafond balken hoogwaardig te hergebruiken in de bouw. Ht CHC zal in samenwerking van de TalentHub de balken ontspijkeren, op maat zagen en schaven. De korte stukken dienen als testmateriaal om te lamineren en vingerlassen zodat ook dat weer als hoogwaardig materiaal terug kan in de bouw.

Samenwerking met BAM

Het CHC zal voor enkele jaren het resthout van de bouwwerkzaamheden op het Bajeskwartier inzamelen en onderzoeken wat de mogelijkheden zijn tot hergebruik.

Doorrekening CO₂-winst hergebruik hout

CHC heeft de klimaatimpact van hergebruik van gelamineerd vurenhout laten doorrekenen door Partners for Innovation. Hierbij is gekeken naar de potentiële CO₂-winst ten opzichte van lineaire alternatieven. De uitkomsten bevestigen dat hoogwaardig hergebruik van hout aanzienlijke milieuwinst kan opleveren. Zelfs Partners for Inovation waren aangenaam verrast over de resultaten

Deelname traject AMS institute for Advanced Metropolitan Solutions

CHC neemt deel aan een drie maanden durend traject voor circulaire ketenprojecten. Hierbij wordt – in samenwerking met Cise - onderzocht hoe circulaire bedrijven in samenwerking met ketenpartners beter toegang kunnen krijgen tot financiering. Het traject wordt afgesloten met het evenement 'ecosystem Day' waar financiers, ondernemers en gemeente samenkomen om behoeften en mogelijkheden uit te wisselen.

Formele sociale status

CHC heeft van de gemeente Amsterdam de status junior sociale onderneming gekregen. Binnen 3 jaar zal het CHC zich ontwikkelen tot een volwassen sociale onderneming. Op de social return pagina van de gemeente staat welke diensten het CHC kan aanbieden om de SROI in te kunnen vullen.

Talentontwikkeling en sociale impact

CHC gaat samen onder een dak met Level 5 en zal nauw samenwerken met met TalentHub Amsterdam. Level 5 is er voor mens, werk en economie en biedt mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een plek om hun talent te (her-) ontdekken. Tevens is het een formeel leerwerkbedrijf voor MBO studenten. Praktijkleren en werkervaring vormen hierbij een belangrijk onderdeel van onze aanpak.

Onderzoek naar automatisering circulaire houtverwerking

De gemeente Amsterdam heeft vanuit het programma duurzaam initiatief subsidie verstrekt aan het CHC om onderzoek te doen naar de financiële, technische en juridische en economische haalbaarheid van verdere automatisering. Doel is om circulaire houtverwerking efficiënt, rendabel en schaalbaar te maken.